Print Friendly

Il provvedimento è disponibile nelle seguenti lingue:

GAZETA ZYRTARE E REPUBLIKËS SË KOSOVËS / Nr. 16 / 14 SHTATOR 2011, PRISHTINË

LIGJI Nr. 04/L-051

 

R PARANDALIMIN E KONFLIKTIT TË INTERESIT NË USHTRIMIN E FUNKSIONIT PUBLIK

 

Kuvendi i Republikës së KosovësNë mbështetje të nenit 65 (1) të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, Miraton:

 

LIGJ PËR PARANDALIMIN E KONFLIKTIT TË INTERESIT NË USHTRIMIN E FUNKSIONIT PUBLIK

 

Neni 1

Qëllimi

Qëllimi i këtij ligji është parandalimi i konfliktit ndërmjet interesit publik dhe interesit privat të zyrtareve të lartë në ushtrimin e funksionit publik .

 

Neni 2

Objekti

Objekt i këtij ligji është përcaktimi i rregullave, subjekteve, përgjegjësive dhe kompetencave për identifikimin, trajtimin dhe zgjidhjen e rasteve ndërmjet konfliktit të interesit publik dhe interesit privat të zyrtarit të lartë gjatë ushtrimit të funksionit publik.

 

Neni 3

Përkufizimet

1. Shprehjet e përdorura në këtë ligj kanë këtë kuptim:

1.1. Interes publik - besimi dhe pritja e publikut për sa i përket vendimmarrjes së paanshme dhe të drejtë të zyrtarëve të lartë në ushtrimin e funksionit publik.

1.2. Interes privat - interesi privat pasuror ose personal jo pasuror i zyrtarit të lartë që mund të ndikojnë në vullnetin e tij në vendimmarrje gjatë ushtrimit të funksionit publik.

1.3. Konflikt i interesit - konflikti i interesit publik dhe interesit privat të zyrtarit të lartë në kuptim të nenit 6 të këtij ligji.

1.4. Person i afërt me zyrtarin – bashkëshorti ose personi që bashkëjeton , të afërmit në vijë të drejtë të gjakut pa kufizime, të afërmit në vijë të tërthortë deri në shkallën e katërt, adaptuesi, i adaptuari, në gjini të krushqisë deri në shkallën e dytë.

1.5. Person i besueshëm”- personi që ka ose ka pasur marrëdhënie pasurore ose biznesi me zyrtarin e lartë, apo raporte tjera që do të vente në dyshim vendimmarrjen e paanshme të zyrtarit publik.

1.6. Zotërimi aktiv i aksioneve ose pjesëve në kapital - ushtrimi i plotë i të gjitha të drejtave që burojnë nga pronësia mbi aksionet ose pjesët në kapital.

1.7. Zotërimi pasiv i aksioneve ose i pjesëve në kapital - gjendja në të cilën pronari ruan të drejtën e përfitimit të fryteve të pronësisë, por nuk mund të ushtroj vet asnjë veprim tjetër mbi këtë pronë. Të gjitha veprimet tjera si administrimi, zotërim, kryhen nga personi i besuar nga pronari.

1.8. Konflikti rast për rast i interesave private të zyrtarit - gjendje me konflikt interesi që shfaqet rast për rast dhe lidhet me një vendimmarrje të veçantë.

1.9. Agjencion – Nënkupton Agjencionin Kundër Korrupsionit.

 

Neni 4

Zyrtar i lartë publik

1. Zyrtar i lartë në kuptim të këtij ligji, janë këta ushtrues të funksionit publik:

1.1. Presidentin e Republikës së Kosovës, anëtarët e kabinetit të Presidentit, Sekretarin si dhe Drejtorët e Departamenteve në Zyrën e Presidentit të Republikës së Kosovës.

1.2. Deputetët e Kuvendit, si dhe të gjithë personat e zgjedhur apo te emëruar nga Kuvendi apo Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës.

1.3. Kryeministri, Zëvendës Kryeministrat, Ministrat, Zëvendës Ministrat, Këshilltarët politik Shefat e kabineteve si dhe të gjithë te emëruarit nga ta.

1.4. Sekretarët e Përgjithshëm të Ministrive; dhe ai Zyrës së Kryeministrit; Kryeshefat e Agjencive të themeluara me ligj apo me ndonjë akt tjetër.

1.5. Drejtori, Zëvendës Drejtori dhe Drejtorët Regjional të Administratës Tatimore të Kosovës; Drejtori i përgjithshëm si dhe Drejtorët e Departamenteve të Doganës.

1.6. Auditorët në Zyrën e Auditorit Gjeneral dhe të gjithë auditorët e brendshëm te institucioneve.

1.7. Kryetari dhe anëtaret e Komisionit Qendror Zgjedhor.

1.8. Anëtarët e Bordeve të Ndërmarrjeve Publike, anëtarët e Bordeve të Rregullatorëve, të Komisioneve apo Agjencive tjera të themeluara me ligj apo me ndonjë akt tjetër.

1.9. Anëtarët e Bordit, Drejtori dhe Zëvendësdrejtori i Bankës Qendrore.

1.10. Kryetarët dhe Zëvendës Kryetarët e Komunave, Kryesuesit, Zëvendës Kryesuesit, Këshilltarët e Asambleve Komunale si dhe të gjithë Drejtorët e Drejtorive Komunale.

1.11. Anëtarët e Këshillit Gjyqësor, anëtarët e Këshillit Prokurorial, Drejtori i Sekretariatit të Këshillit Gjyqësor, Drejtori i Sekretariatit të Këshillit Prokurorial, Auditori Gjyqësor, Prokurori Disiplinor.

1.12. Gjyqtarët dhe Prokurorët, Gjyqtarët e Gjykatës Kushtetuese dhe Sekretari i Gjykatës Kushtetuese.

1.13. Drejtorët e të gjitha Departamenteve, Udhëheqësit e Financave dhe Prokurimit publik në të gjitha institucionet publike.

1.14. Ambasadorët, Konsujt, Zëvendës Konsujt, Sekretarët e Ambasadave apo Konsullatave te Republikës se Kosovës.

1.15. Rektoret dhe Prorektorët e Universiteteve Publike, Dekanët dhe Prodekanët, si dhe Sekretaret e Universiteteve Publike dhe Njësive Akademike.

1.16. Drejtori i Përgjithshëm, Zëvendës Drejtoret dhe Drejtoret rajonal të Policisë së Kosovës, Kryeshefi i Inspektoratit Policor të Kosovës.

1.17. Komandanti, Zëvendës Komandanti i Forcës së Sigurisë se Kosovës.

1.18. Drejtori, Zëvendës Drejtori si dhe Inspektori i Përgjithshëm i Agjencisë Kosovare të Inteligjencës.

1.19. Avokati i Popullit dhe Zëvendësit e tij.1.20. Kryeinspektorët dhe inspektoret e nivelit qendror dhe lokal.

2. Të gjithë ushtruesit e funksioneve publike të emëruar nga Presidenti i Republikës së Kosovës, Kryeministri si dhe Ministrat, e që nuk përmendën shprehimisht me këtë ligj.

 

Neni 5

Fushëveprimi i ligjit

Dispozitat e këtij ligji përcaktojnë rregulla të detyrueshme për zyrtaret e lartë publik qe gjatë ushtrimit te funksionit te parandalojnë konfliktin e interesit të tyre në mes të interesave publike dhe privatë, si dhe përcakton kufizimet bazë për zyrtaret e lartë publik për ushtrimin e funksionit publik dhe funksioneve tjera që nuk janë të natyrës publike.

 

Neni 6

Konflikti i interesit

Konflikti i interesit është gjendja e mospajtimit ndërmjet detyrës publike dhe interesave private të zyrtarit të lartë, kur ai ka interesa private të drejtpërdrejta ose të tërthorta, personale ose pasurore, te cilat ndikojnë, mund te ndikojnë ose duket sikur ndikojnë në ligjshmërinë, transparencën, objektivitetin dhe paanësinë e tij gjatë ushtrimit të funksionit publik.

 

Neni 7

Parimet e veprimit dhe mos veprimit të zyrtarit

1. Zyrtari i lartë gjatë ushtrimit të funksionit publik duhet të veproj në mbrojtje të interesit publik dhe nuk ka të drejtë që interesin e tij privat ta vërë para interesit publik, për mbrojtjen e të cilit është zgjedhur apo emëruar.

2. Zyrtari i lartë ushtron funksionin e tij në pajtim me ligjin dhe kodin e mirësjelljes.

3. Zyrtari i lartë duhet ta kryej punën e tij me ndershmëri, ndërgjegje, paanshmëri, të ruajë autoritetin e zyrtarit të lartë dhe institucionit dhe me punën e tij të rrisë besimin e qytetarëve në institucione.

4. Zyrtari i lartë përgjigjet personalisht për veprimet e tij gjatë ushtrimit të funksionit në të cilin është emëruar apo zgjedhur nga institucioni apo qytetarët.

5. Zyrtari i lartë nuk ka të drejt të shfrytëzojë funksionin publik për përfitim të kundërligjshëm për vete apo për të tjerët.

6. Zyrtari i lartë gjatë ushtrimit të funksionit publik nuk ka të drejtë të krijojë marrëdhënie varësie nga persona tjerë që do të mund të ndikonin në paanshmërinë dhe shprehjen e vullnetit të lirë në vendimmarrje.

7. Zyrtari i lartë për punën që kryen në ushtrimin e funksionit nuk ka të drejtë të pranojë apo kërkojë shpërblim tjetër përveç kompensimit qe i lejohet në bazë te dispozitave ligjore ne fuqi.

8. Zyrtari i lartë nuk duhet të lejoj që interesat e tij private të bien në konflikt me funksionin e tij. Ai duhet të shmang konfliktin e interesit pavarësisht nëse ai është real, apo i mundshëm.9. Zyrtari i lartë gjatë ushtrimit të funksionit të tij duhet të veprojë me transparencë duke respektuar të drejtën e organeve përfaqësuese dhe të drejtën e qytetarëve që të informohen për veprimet e zyrtarit si personalitet publik.

 

Neni 8

Detyrimi i zyrtarit të lartë për parandalimin e konfliktit të interesit

1. Zyrtari i lartë ka për detyrë të parandalojë dhe të zgjidhë vetë brenda afatit ligjor, dhe në mënyrën më efektive të mundshme, çdo situatë të konfliktit të tij të interesit.

2. Në rast se zyrtari i lartë është në dyshime për ekzistencën apo jo të një konflikti interesi të lidhur me të, ai duhet të këshillohet sa më parë me udhëheqësin e drejtpërdrejtë apo organin udhëheqës.

3. Çdo udhëheqës dhe institucion udhëheqës duhet të marrë të gjitha masat e nevojshme për të parandaluar dhe zgjidhur rastet e konfliktit të interesit.

4. Me rastin e marrjes se vendimeve që kanë te bëjnë me përbërjen e komisioneve për proceset tenderuese, drejtuesi i institucionit ose i autorizuari i tij duhet ta njoftoj Agjencinë me shkrim, për anëtaret e atij komisioni, dhe agjencia ka te drejtë të marrë pjesë në cilësinë e vëzhguesit ne punën e atij komisioni.

5. Në rast se udhëheqësi apo institucioni udhëheqës nuk është i bindur për ekzistimin e konfliktit të interesit apo dyshon se edhe ai ka ose mund të ketë konflikt të interesit atëherë i drejtohet Agjencisë, për marrje të vendimit për rastin.

6. Zyrtarët udhëheqës të institucioneve, që nuk kanë udhëheqës të drejtpërdrejt për situatën e përshkruar në paragrafin 2 të këtij neni i drejtohen Agjencisë.

 

Neni 9

Veprimet e ndaluara për zyrtarin e lartë

1. Gjatë ushtrimit të funksionit publik zyrtarit të lartë i ndalohen këto veprime:

1.1. të kërkojë apo pranoj shpërblim, premtim shpërblimi lidhur me veprimin e ndërmarr apo mosveprimin që është i obliguar ta ndërmerr në kuadër të ushtrimit të funksionit publik;

1.2. të fitojë ndonjë të drejtë, apo të pranoj premtim për fitimin e saj, në rastet kur shkelet parimi i barabarësisë para ligjit;

1.3. të kërkojë, përvetësojë, pranojë, shpërblime apo shërbime për vete ose për tjetrin si kompensim të votës së tij në vendimmarrje;

1.4. të ndikojë në vendimin e ndonjë zyrtari apo organi për arsye të përfitimit material personal apo personit në lidhje me të;

1.5 të premtojë punësim apo ndonjë të drejtë tjetër në ndërrim për dhuratë apo dhuratë të premtuar;

1.6. të ndikojë në marrje - dhënie të punëve apo furnizimeve publike për përfitime personale;

1.7. të shfrytëzojë informatat e besueshme që i ka në dispozicion apo të marra në mirëbesim në ushtrimin e funksionit për përfitime personale apo për përfitime të personave të afërt apo te besueshëm;

1.8 të ndikojë në vendimmarrje të organeve legjislative, gjyqësore apo ekzekutive duke shfrytëzuar pozitën e zyrtarit më qëllim të përfitimit personal apo të personave të afërt apo te besueshëm;

1.9. të ndërmarr veprime të cilat në ndonjë mënyrë do t’i përshtaten interesit personal të tij apo interesit të personave të afërt apo te besueshëm;

1.10. të ndërmarr veprime të cilat në ndonjë mënyrë do t’i përshtaten apo do të favorizonin interesin privat të ndonjë personi tjetër në dëm të interesit publik.

 

Neni 10

Ushtrimi i veprimtarive tjera nga zyrtari i lartë

1. Zyrtari i lartë i zgjedhur si përfaqësues i partisë politike ruan të drejtën e ushtrimit të funksionit në parti politike nëse me ligj të veçantë nuk është paraparë ndryshe.

2. Gjatë kohës së ushtrimit të funksionit publik, zyrtari i lartë mund të ushtrojë punë nga lëmi i shkencës, sportit, arsimit, kulturës dhe veprimtarisë humanitare, nëse nuk parashihet ndryshe me ligje tjera.

3. Gjatë kohës së ushtrimit të funksionit publik, zyrtari i lartë mund të realizojë fitime në bazë të drejtave të autorit, patentat dhe të drejtave të ngjashme.

 

Neni 11

Anëtarësia e zyrtarit të lartë në organizata joqeveritare

1. Zyrtari i lartë mund të jetë anëtar i organit drejtues të organizatës joqeveritare nga lëmi i veprimtarisë humanitare, të kulturës, sportit dhe të ngjashme pa të drejtë pagese, përjashtimisht kompensimit për shpenzime të udhëtimit, dhe të ngjashme.

2. Organizata joqeveritare me anëtar të organit drejtues nga paragrafi 1 i këtij neni nuk mund të përfitoj mjete nga buxheti i Kosovës nëse anëtari i organit drejtues të organizatës joqeveritare, në cilësinë e zyrtarit, ka ndikim të drejtpërdrejtë apo të tërthortë në vendimmarrje, me rastin e vendosjes për Organizatat Joqeveritare përfituese nga mjetet e buxhetit të Kosovës.

 

Neni 12

Tentimi dhe Ndikimi në vullnetin e zyrtarit të lartë

1. Nëse ekziston tentimi i ndikimit në vullnetin e ti, zyrtari i lartë publik duhet ta lajmëroj me shkrim udhëheqësin apo institucionin udhëheqës të organit që e ka zgjedhur apo emëruar në mënyrë që të mënjanohet çdo ndikim në vullnetin e ti.

2. Nëse ndaj zyrtarit të lartë gjatë dhe lidhur me ushtrimin e funksionit publik ushtrohet ndikim i drejtpërdrejt apo i tërthortë, haptazi apo në mënyrë anonime për të votuar apo për të marrë vendim konkret, deri e njofton me shkrim institucionin që e ka zgjedhur apo emëruar si dhe Agjencinë e cila pas shqyrtimit do të vendos nëse ka nevojë të lajmërohen organet e ndjekjes.

3. Në rast tentimi apo ushtrimit të ndikimit për ta ndryshuar vullnetin e zyrtarit të lartë, zyrtari i lartë duhet:

3.1. të refuzojë ofertën;

3.2. të provojë identifikimin e ofertuesit nëse oferta është anonime;

3.3. nëse është fjala për dhuratë e cila për shkak të rrethanave nuk mund të kthehet, zyrtari i lartë duhet menjëherë ta njoftojë me shkrim dhe ta dorëzojë dhuratën të udhëheqësi mundësisht sa më shpejt, maksimalisht deri në pesë (5) ditë;

3.4. të tregojë dëshmitarët e ndodhisë nëse kjo është e mundur.

4. Nëse konstatohet se votimi dhe vendimi është në kundërshtim me vullnetin e zyrtarit të lartë, duhet të shpallet i pavlefshëm nga institucioni ku është nxjerr.

 

Neni 13

Deklarimi rast për rast i interesave private te zyrtarit të lartë

1. Çdo zyrtar i lartë gjatë ushtrimit të funksionit të tij publike, në bazë të njohurive të tij dhe në mirëbesim, detyrohet që të bëjë vet deklarimin paraprak, rast për rast, të ekzistencës së interesit të tij private lidhur me vendimmarrjen në një çështje të caktuar, që mund të bëhen shkak për lindjen e një konflikti të interesit.

2. Deklarimi rast për rast i interesave private bëhet çdo herë nga zyrtari i lartë, kur kjo kërkohet nga eprori ose nga institucioni mbikëqyrës. Deklarimi si rregull duhet kërkuar dhe bërë paraprakisht. Kur kjo nuk është e mundur ose kur nuk ka ndodhur, deklarimi duhet të kërkohet të bëhet sa me shpejt që të jetë e mundur.

3. Vetë deklarimi si rregull bëhet me shkrim, kur zyrtari i lartë përfshihet në një vendimmarrje për ndonjë çështje të caktuar.

 

Neni 14

Transferimi i të drejtave në drejtimin e ndërmarrjes

1. Personi, Zyrtari i lartë, pronari i aksioneve, gjegjësisht pjesës së kapitalit në një ndërmarrje, gjatë ushtrimit të funksionit publik, duhet t’i transferojë të drejtat e administrimit ose menaxhimit, apo drejtimit tё ndërmarrjes tek ndonjë person të besuar.

2. Personi Zyrtar i lartë, është i obliguar qe në afat prej tridhjetë (30) ditësh nga zgjedhja, vendosja ose emërimi në detyrë me post zyrtar, të bëjë transferimin e të drejtave në udhëheqjen e ndërmarrjes në personin e besuar kurse brenda afatit prej pesë (5) ditë nga data e transferimit se këtyre te drejtave ta njoftoj me shkrim Agjencinë.

3. Personi i besuar nga paragrafi 1. i këtij neni do të veprojë në drejtim të realizimit të drejtave të zyrtarit të lartë dhe të drejtave nga kapitali në emër të tij por për llogari të zyrtarit.

4. Nëse personi i besuar krijon marrëdhënie afariste me institucionet e qeverisjes qendrore, lokale, ndërmarrjet publike apo me ndërmarrjet private ku kapitali i pronës publike ka më shumë se pesë (5)% të kapitalit apo aksioneve, është i detyruar që të njoftoj zyrtarin e lartë lidhur me marrëdhëniet e tilla afariste.

5. Gjatë kohës derisa të drejtat për administrim me ndërmarrjen i janë transferuar personit tjetër, zyrtari i lartë nuk ka të drejtë të jap informata, udhëzime, urdhëresa apo në ndonjë mënyrë tjetër të qëndroj në lidhje me personin e besuar ashtu që të ketë ndikim në realizimin e të drejtave dhe përmbushjen e detyrave që dalin nga të drejtat e anëtarëve të ndërmarrjeve të tilla.

6. Zyrtari i lartë ka të drejtë të informohet për ecuritë dhe gjendjen në ndërmarrjen ku ka pronësi, ose pjesë të pronësisë.

7. Zyrtari i lartë ka të drejtë të rikthej të drejtat ne administrimin apo menaxhimin e ndërmarrjes nga personi i besuar, kur sipas këtij ligji kushtet që diktuan këtë veprim nuk ekzistojnë më.

 

Neni 15

Mos pajtueshmëria me ushtrimin e funksionit publik

1. Zyrtari i lartë nuk mund të jetë menaxher, anëtar i ndonjë organi menaxhues apo kontrollues i ndërmarrjeve private.

2. Zyrtari i lartë në cilësinë e anëtarit të organit drejtues të ndërmarrjes në pronësi publike apo shoqërisë aksionare me pronë publike, mirëpo nuk ka të drejtë kompensimi me pagë të rregullt, përveç të drejtës në kompensimin e shpenzimeve të udhëtimit dhe shpenzimeve tjera të nevojshme.

3. Zyrtari i lartë në cilësinë e anëtarit të organeve drejtuese dhe mbikëqyrës i personave juridik jo fitimprurës dhe personave juridik tjerë te cilat kryejnë pune nga lëmi i shkencës, sportit, arsimit, kulturës dhe veprimtarive humanitare, por nuk ka të drejtë te pranimit te kompensimit te shpenzimeve të udhëtimit dhe shpenzimeve tjera te nevojshme, për veç nëse nuk parashihet ndryshe me ligje tjera.

4. Zyrtari i lartë i cili ushtron veprimtari te pavarur në ndërmarrje apo veprimtari tjetër fitimprurëse, është i detyruar te veproj ne pajtim me dispozitat e këtij neni.

5. Ndërmarrja ne të cilën zyrtari i lartë ka pronësi apo pjesë të pronësisë, e drejtuar nga personi i besuar, nuk ka të drejtë te lidhi kontratë ose te përfitoj ndihmë nga institucionet qendrore ose lokale, ne të cilat zyrtari i lartë është në pozitë vendimmarrëse.

6. Nëse zyrtari i lartë bie në kundërshtim me paragrafin 5. të këtij neni, atëherë Agjencia duhet të kërkoj nga organi kompetent anulimin e kontratës me ndërmarrjen apo kthimin e çfarëdo përfitimi material të ndërmarrjes nga Institucioni ne të cilin zyrtari i lartë është ne pozitë vendimmarrëse.

 

Neni 16

Kufizimi i zyrtarit të lartë në ushtrimin e funksioneve tjera krahas ushtrimit të funksionit publik

1. Zyrtari i lartë publik nuk mund të jetë menaxhues ose anëtar i organeve menaxhuese në organizata fitimprurëse dhe jo fitimprurëse, përjashtuar subjektet politike si dhe rastet kur një funksion i tillë i dedikohet për shkak te funksionit.

2. Zyrtari i lartë publik nuk mund të ushtrojë veprimtari private, si; avokatisë, noterisë, ekspert të licencuar, konsulent, agjent apo përfaqësues të organizatave të përcaktuara në paragrafin 1. të këtij neni.

3. Zyrtari i lartë publik nuk mund te ushtrojë ne mënyrë aktive të drejtën e pronësisë ose pjesë të pronësisë në një ndërmarrje, pavarësisht nga fusha e veprimtarisë se saj.

 

Neni 17

Kufizimet e zyrtarit të lartë pas përfundimit të ushtrimit të funksionit publik

Zyrtari i lartë i cili përfundon ushtrimin e funksionit publik nuk ka të drejtë për një vit të punësohet ose të emërohet në pozitë udhëheqëse, apo të përfshihet në kontrollin e ndërmarrjeve publike apo private, nëse detyrat e tij gjatë periudhës dy vjeçare para përfundimit të ushtrimit të funksionit publik kanë qenë drejtpërdrejtë të lidhura me mbikëqyrjen apo kontrollin e afarizmit të atyre ndërmarrjeve.

 

Neni 18

Procedura administrative e Agjencisë për rastet e konfliktit te interesit

1. Procedura në Agjenci fillon zyrtarisht me kërkesën e zyrtarit të lartë dhe pas aprovimit nga udhëheqësi i tij.

2. Agjencia mund ta fillojë procedurën në bazë të lajmërimit të ndonjë personi tjetër apo lajmërimit anonim.

3. Agjencia e informon zyrtarin e lartë për fillimin e procedurës dhe me kërkesën e tij e njofton me faktet qe posedon Agjencia.

4. Procedura e Agjencisë është konfidenciale. Agjencia i bën të njohura vetëm rezultatet përfundimtare të procedurës së zhvilluar.

5. Agjencia në rast të dyshimit të arsyeshëm për ekzistimin e konfliktit të interesit do të njoftoj zyrtarin e lartë se ka bërë shkelje të dispozitave të përcaktuara me këtë ligj.

6. Agjencia në mënyrë të pavarur i vërteton faktet, ndërsa institucionet tjera në kuadër të kompetencave të tyre janë të detyruara që pa shtyrje, sipas kërkesës së Agjencisë t’i vejnë në dispozicion faktet dhe të dhënat e kërkuara.

7. Nëse pas zgjedhjes, emërimit, ose konfirmimit te mandatit, personi zyrtar i lartë vazhdon te kryej një aktivitet apo funksion qe ky ligj e përcakton si te papajtueshëm me funksionin e ri, Agjencia e paralajmëron personin zyrtar të lartë dhe vendose një afat sipas te cilit atij do t’i kërkohet te ndërpresë aktivitetin apo te heqë dore nga posti.

8. Ne rast se personi zyrtar i lartë vazhdon te kryej aktivitete apo funksione te papajtueshme sipas këtij ligji, pavarësisht nga paralajmërimi i Agjencisë, atëherë Agjencia i kërkon institucionit ku zyrtari i lartë ushtron funksionin qe të filloj procedurën për shkarkimin e tij.

9. Organi kompetent ku personi zyrtar i lartë vazhdon te kryej një aktivitet ose funksion te papajtueshëm me këtë ligj, duhet të filloj procedurën për shkarkimin nga funksioni sipas kërkesës së Agjencisë.

10. Kur deputeti i Kuvendit ushtron aktivitet të papajtueshëm me këtë ligj, Agjencia e njofton kryetarin e kuvendit, dhe kërkon fillimin e procedurave ndaj tij.

11. Agjencia brenda afatit të pacaktuar duhet të njoftohet nga organet kompetente për veprimet e tyre të ndërmarra.12. Të gjitha vendimet që i nxjerr Agjencia lidhur me konfliktin e interesit bëhen publike në web faqen zyrtare të Agjencisë.

 

Neni 19

Kompetencat e Agjencisë lidhur me konfliktin e interesit

1. Agjencia ne cilësinë e autoritetit qendror për mbikëqyrjen e zbatimit të dispozitave të këtij ligji, kryen detyra dhe ka këto përgjegjësi:

1.1. drejtimin dhe përmirësimin e politikave dhe te mekanizmave te parandalimit dhe shmangies se konfliktit te interesave;

1.2. ofrimin e ndihmës profesionale dhe teknike për këshillimin dhe mbështetjen e nismave ligjore dhe nënligjore, te ndërmarra nga institucionet publike, për parandalimin e konfliktit të interesave;

1.3. ofrimin e rekomandimeve për Kuvendin e Republikës së Kosovës për vlerësimin e projektligjeve që kanë te bëjnë me çështjen e konfliktit te interesave, kur kjo kërkohet nga ky institucion;

1.4. forcimin e kapaciteteve për administrimin e konfliktit te interesave ne institucionet publike;

1.5. këshillimin e zyrtarëve të lartë te veçantë, te eproreve, te institucioneve eprore, me kërkesën e tyre, për raste te caktuara te shfaqjes se konfliktit te interesave, dhe për çështje te etikës të lidhura me to, si dhe për regjistrimin rast për rast te interesave;

1.6. ofron opinione dhe ndërmerr të gjitha masat tjera ligjore me qëllim të parandalimit të konfliktit të interesit dhe te korrupsionit në tërësi.

 

Neni 20

Sanksionet për shkeljet e dispozitave të këtij ligji

1. Çdo shkelje e detyrimeve të përcaktuara me këtë ligj, kur nuk paraqet vepër penale, paraqet kundërvajtje dhe dënohet me gjobë sipas kufijve të përcaktuar si në vijim:

1.1. Për shkelje të nenit 8 paragrafët: 1., 2. dhe 6., nenit 9; nenit 11; nenit 12 paragrafët 1, 2. dhe 3. nën – paragrafët 3.1. dhe 3.3., nenit 13; nenit 14 paragrafët 1., 2. dhe 5.; nenit 15 paragrafët 1., 2. dhe 3., nenit 16 dhe nenit 17 të këtij ligji, zyrtari i lartë publik dënohet për kundërvajtje me gjobë nga pesëqind (500) deri dymijepesëqind (2500) Euro;

1.2. Për shkelje të nenit 14 paragrafët 3. dhe 4. si dhe nenit 15 paragrafi 5. të këtij ligji, personi i besuar dënohet për kundërvajtje me gjobë nga shtatëqind (700) Euro deri në dymijepesëqind (2.500) Euro;

1.3. Për shkelje të nenit 8 paragrafët 3., 4. dhe 5. të këtij ligji, udhëheqësi ose udhëheqësi i institucionit dënohet për kundërvajtje me gjobë nga njëmijë (1000) deri në dymijepesëqind (2.500) Euro.

2. Për shkelje të detyrimeve të përcaktuara me këtë ligj, zyrtarit të lartë publik, udhëheqësit apo drejtuesit të institucionit udhëheqës, përveç dënimit gjykata mund ti shqiptojë edhe masën mbrojtëse: ndalimi i ushtrimit të funksionit publik në kohëzgjatje prej tre (3) muaj deri në një (1) vit

 

Neni 21

Mos përjashtimi i përgjegjësive tjera ligjore

1. Dispozitat e këtij ligji nuk përjashtojnë përgjegjësinë disiplinore dhe penale të zyrtarit të lartë sipas legjislacionit ne fuqi.

2. Çdoherë kur agjencia ka dyshim te arsyeshëm, se me shkeljen e dispozitave te këtij ligji, ka elemente te ndonjë vepre penale, detyrohet qe te paraqes kallëzimin penal në prokurorinë kompetente.

 

Neni 22

Përgjegjësia për mbikëqyrjen e zbatimit të këtij ligji

Autoriteti qendror përgjegjës për mbikëqyrjen e zbatimit të këtij ligji është Agjencia.

 

Neni 23

Dispozitat e fundit dhe kalimtare

Me hyrjen në fuqi të këtij ligji, shfuqizohet Ligji Nr. 02/L - 133 për parandalimin e konfliktit të interesit në ushtrimin e funksionit publik dhe Ligji Nr. 03/L- 155 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit Nr. 02/L-133 për parandalimin e konfliktit të interesit në ushtrimin e funksionit publik.

 

Neni 24

Hyrja në fuqi

Ky ligj hyn në fuqi pesëmbëdhjetë (15) ditë pas publikimit në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës.

 

Ligji Nr. 04/L-051

31 gusht 2011Shpallur me dekretin Nr.DL-029-2011, datë 31.08.2011 nga

 

Presidentja e Republikës së Kosovës

Atifete Jahjaga.

Law No. 04/L-051

 

ON PREVENTION OF CONFLICT OF INTEREST IN DISCHARGE OF PUBLIC FUNCTIONS

 

Assembly of Republic of Kosovo,Based on Article 65 (1) of the Constitution of the Republic of Kosovo; Approves:

 

LAW ON PREVENTION OF CONFLICT OF INTEREST IN DISCHARGE OF PUBLIC FUNCTIONS

 

Article 1

Purpose

The purpose of this law is to prevent the conflict between public interest and private interest of senior officials in discharge of public functions.

 

Article 2

Object

The object of this law is to define rules, subjects, responsibilities and competencies required for identification, treatment and solution of cases of the conflict of public and private interests of senior officials in discharge of public functions.

 

Article 3

Definitions

1. For the purposes and needs of this law the below listed terms shall have the following meaning:

1.1. Public interest - confidence and expectation of public towards senior officials’ impartiality and fair decision making in discharge of public functions.

1.2. Private interest - private economic interest or non-economic personal interest of any senior official influencing his/her decision making volition during the discharge of his/her public functions.

1.3. Conflict of interest - the conflict of public interest and private interest as provided for in Article 6 of this Law.

1.4. Related person - spouse, partner living in cohabitation, relatives in the direct blood line without limitations, whereas in the indirect blood line relatives up to the fourth grade, adoptive parents, adopted children, persons in affinity up to the second grade.

1.5. Trusted person - a person who has or used to have property or business relations with the senior official or any other relation that will bring in question impartial decision making of the public official.

1.6. Active ownership of shares or parts of capital - full exercise of all rights deriving from the ownership of shares or of the parts of capital.

1.7. Passive ownership of shares or of parts of capital - a situation when owner maintains the right to benefit civil fruits of the ownership but shall not exercise any other action over this property. All other actions such as administration, possession, and so on are to be carried out by a person trusted to the owner.

1.8. Case by Case official’s conflict of private interest – a situation with a conflict of interest that is related to a particular decision making showing up case by case.

1.9. Agency - Anti Corruption Agency.

 

Article 4

Senior Public Official

1. Senior official according to the present law, are exercisers of the following public functions:

1.1. President of the Republic of Kosova, members of Presidential Cabinet, Secretary as well as Directors of the Departments within the Office of the President of the Republic of Kosova.

1.2. Members of Parliament as well as all persons selected or appointed by the Assembly or by the Chairperson of the Assembly of the Republic of Kosova.

1.3.Prime Minister, Deputy Prime Minister, Ministers, Deputy Ministers, Political Advisors and Heads of Cabinets as well as all persons nominated by them.

1.4. Permanent Secretaries of the Ministries as well as of the Prime Minister’s Office, Managers of Agencies, which are established by law or any other act,

1.5. Director, Deputy Director as well as Regional Directors of Kosovo Tax Administration, General Director and Directors of Customs Departments.

1.6. Auditors of General Auditing Office as well as all internal institutional auditors.

1.7. President and Members of central Election Commission.

1.8.Board Members of Public Enterprises, members of Regulatory Boards as well as of Commissions or other Agencies established by Law or any other act.

1.9. Members of the Board, Director and Deputy Director of Central Banking Authority.

1.10.Municipal Mayors and Deputy Mayors, Presidents, Deputy Presidents and Advisers of Municipal Assemblies as well as all Directors of Municipal Directorates.

1.11. Members of Judicial Council and of Prosecutorial Council, Director of Judicial Council Secretariat, Director of Prosecutorial Council Secretariat, Judicial Auditor, Disciplinary Prosecutor.

1.12. Judges and Prosecutors, Judges of Constitutional Court and Secretary of the Constitutional Court.

1.13. Directors of all departments, Heads of Public Finances and Procurement throughout all public institutions.

1.14. Ambassadors, Consuls, Deputy Consuls, Secretaries of Embassies or Consulates of the Republic of Kosovo.

1.15. Rector, Vice-Rectors of Public University, Deans and Vice-Deans as well as Secretaries of Public University and of Academic Units.

1.16.  General  Director,  Deputy  Directors  and  Regional  Directors  of  Kosovo Police, Chief Inspector of Kosovo Police Inspectorate.

1.17. Commander, Deputy Commander of Kosovo Security Force.

1.18. Director, Deputy Director as well as General Inspector of Kosovo Intelligence Agency.

1.19. Ombudsperson as well as his/her Deputies.

1.20. Chief Inspectors and inspectors of central and local institutions.

2. All other exercisers of public functions appointed by President, Prime Minister and Ministers of the Republic of Kosova that have not been expressly mentioned in the present Law.

 

Article 5

Scope of Law

Provisions of this Law define mandatory rules that are to be implemented by senior public officials in discharge of public functions, in order to prevent the conflict between public and private interest and defines sufficient restrictions for senior public official exercising public functions and other functions that are not of public nature.

 

Article 6

Conflict of interest

The conflict of interest is a situation of incompatibility between official duty and private interest of a senior official, when he/she has direct or indirect private personal or property interests that may influence or seems to influence his/her legitimacy, transparency, objectivity and impartiality during the discharge of public functions.

 

Article 7

Principles of senior official’s actions and inactions

1. During the discharge of public functions, a senior official shall protect the public interest and has no right to put his/her private interest above public interest since he/she has been selected or appointed to protect it.

2. A senior official shall exercise his/her functions in compliance with Law and with the Code of Conduct.

3. A senior  official  shall  perform  his  function  with  honesty,  consciousness  and impartiality, shall maintain senior official’s and institutional’ authority and through his/her work shall increase public trust to the institutions.

4. A senior official shall be held responsible for his/her actions during the discharge of functions entrusted to him/her by an institution or by citizens.

5. Senior official has no right to use public functions for illegal benefits for himself / herself or for the others.

6. During the discharge of public functions senior official has no right to establish dependency relations with other persons that may have an impact on the impartiality and on the expression of his/her free volition in decision making.

7. Apart from the reimbursement permitted on the bases of applicable legal provisions, senior official has no right to accept or solicit any other reward for tasks performed during the discharge of public functions.

8. A senior official shall not allow his/her interest fall into a conflict with his/her functions. He/she should avoid the conflict of interest regardless if the conflict is factual or potential.9. During the discharge of public functions a senior official should act with transparency and should respect representing bodies’ rights as well as citizens’ rights to be informed about his/her performance as a public person.

 

Article 8

Official’s obligation to prevent the conflict of interest

1. Senior official is obliged to personally prevent and solve within legal terms and in a most possible effective way any situation of his/her conflict of interest.

2. In cases when a senior official has doubts about the existence of a conflict of interest related to his/her function, he/she should consult as soon as possible with his/her immediate manager or with his/her managing body.

3. Each manager and managing institution should take the necessary measures to prevent and solve conflict of interest cases.

4. In cases of decisions pertaining to the composition of commissions for tendering procedures, manager of the institution or his/her designated person shall notify Agency in written form about members of the commission in question. Agency is entitled to participate and monitor commission’s works.

5. In cases when manager or managing body is not convinced about the existence of the conflict of interest or if they consider that they have or may have a conflict of interest as well, they will address this to the agency, which shall make a decision upon the case.6. When facing situations provided for under paragraph 2. of this Article, institutional managing officials who do not have direct line managers, shall address them to the agency.

 

Article 9

Senior official’s forbidden actions

1. During the discharge of their functions, senior officials are forbidden to take the following actions:

1.1. to solicit or receive rewards or promises for rewards pertaining to the discharge of their functions;

1.2. to gain any right or accept promises to gain any right in cases when legal principal of equality is violated;

1.3. to solicit, appropriate, accept valuables or rewards for himself or other persons as a compensation for his/her vote during decision making process;

1.4. to influence the decision of any official or any public entity for personal gains or for the benefit of a person related to him/her;

1.5. to promise employment or any other right in exchange of a gift or of a promised gift;

1.6. to influence on contracting – awarding public works or public supplies for personal gains;

1.7. to use confidential information on his/her possession or information obtained in good faith during the discharge of public functions for personal gains or for the gains or his/her close or trusted persons;

1.8. to influence the decision making of legislative, judicial or executive entities, while using public function, with the intention to gain a personal profit or a profit for his/her close or trusted persons;

1.9. to take actions which in a way shall suit to his personal interest or to the interest of close or trusted persons;

1.10. to take actions which in a way shall suit or shall be in favour of private interest of another person but are damaging to the public interest.

 

Article 10

Exercise of other activities by Senior Officials

1. A senior official selected as a representative of a political party preserves the right to exercise his/her functions within the political party unless otherwise provided by a special law.

2. During the discharge of public functions, a senior official may exercise his/her activities in the area of science, sport, education, culture and humanitarian activities, unless otherwise provided for by other laws.

3. During the discharge of public functions, a senior official may gain profit on bases of copyright, patent and other similar rights.

 

Article 11

Senior official’s membership into non-governmental organizations

1. A senior official may be a member of the steering body of a non-governmental organization dealing with humanitarian, cultural, sport and similar activities, without having right for remuneration, except for compensations for travel and similar expenditures.

2. Non-governmental organization, with members of steering body provided for under paragraph 1. of this Article, shall not obtain funds from Kosovo budget if a member of steering body of the non-governmental organization, as a public official, has a direct or indirect influence in decision making process in cases when there are selected non- governmental organizations which will profit from the funds of Kosovo budget.

 

Article 12

Attempts and influence on senior official’s volition

1. In the event of attempts to influence senior official’s volition, senior officials must submit a written notification to his/her manager or to the managing body, which has selected or appointed him/her, in order to avoid any influence on his/her volition.

2. If a senior official during the discharge of his/her public functions becomes openly or anonymously subject of a direct or indirect influence to vote or take a particular decision, he/she shall submit a written notification to his/her manager or managing body, which has selected or appointed him/her in order to evade influence on his/her volition.

3. In cases of attempts or in case of exercise of influence over senior official’s volition, senior official must:

3.1. refuse such an offer;

3.2. try to identify the person who made such an offer in cases when offer is anonymous;

3.3. if in question is a gift, which as a result of circumstances, cannot be returned, senior official must immediately make a report in written form and hand the gift over to his/her manager as soon as practicable, at last within five (5) days; and

3.4. if possible eye witnesses of the case should be indicated.

4. If it is concluded that the voting and decision making process is in contradiction with senior official’s volition, decision should be considered annulled by institution which has rendered it.

 

Article 13

Case by case declaration of official’s private interests

1. Each senior official during the discharge of his/her public functions is obliged to make a preliminary case by case self-declaration, on basis of his/her knowledge and in good faith, of the existence of his private interests that might be a cause for a conflict of interest.

2. Case by case declaration of private interests is to be done by senior officials whenever this is required by the manager or by managing body. As a rule, declaration should be requested and made in advance. When this is not possible or when it has not happened, the declaration may be requested and made as quickly as possible.3. Self-declaration, as a rule, is to be done in written form when an official is included in a decision-making process for particular issues.

 

Article 14

Transfer of enterprise managing rights

1. During the discharge of public functions, a senior official, who owns shares or parts of a capital of an enterprise, should transfer his/her enterprise running or managing rights to another trusted person.

2. Thirty (30) days after his/her selection, appointment or engagement to a public function, senior official is obliged to transfer enterprise managing rights to a trusted person, whereas Agency is to be informed in written about that within five (5) days upon the transfer of managing rights.

3. Trusted person provided for under paragraph 1. of this Article shall act towards implementation of senior official’s rights and of capital rights on his/her behalf but on the account of senior official.

4. If trusted person establishes business relations with central and local governing institutions, public enterprises or with private enterprises where the capital of public ownership is over five (5) % of the total capital or of the total shares, he/she is obliged to inform the senior official about such business relations.

5. During the time when managing rights over the enterprise are transferred to another person, senior official has no right to give information, instructions, orders or in any other form to stay in connection with the trusted person and influence the accomplishment of rights and tasks arising from the rights of members of such enterprises.

6. Senior official has the right to be informed about the developments and situation in the enterprise where he/she has his/her shares or parts of property.

7. At any given time, senior official has right to regain running or managing rights from the trusted person, when conditions, which according to the law dictate such an action, cease existing anymore.

 

Article 15

Incompatibility with the discharge of public functions

1. Senior official cannot be a manager or a member of a managing or of a steering body of a private enterprise.

2. Senior official may be a member of a steering body of a publicly owned company or of a shareholding company with public property, without having right to be remunerated with a regular salary apart from the right to be compensated for travel expenses and other necessary expenditures.

3. Senior official has right to be a member of steering and monitoring bodies of other non-profit juridical persons and of juridical persons dealing with scientific, sport, educational, cultural and humanitarian activities, without having the right to be compensated for travel expenses and other necessary expenditures, unless otherwise provided for by other laws.

4. Senior official who exercises independent activities in an enterprise or any other profiting activity is obliged to act in accordance with provisions of this Article.

5. Enterprises, where senior official person owns a share or parts of property, which are being managed by his/her trusted person, has no right to establish contracts with or gain assistance from central or local institutions where he/she holds a decision making posts.

6. If a senior official acts in contradiction with paragraph 5. of this Article, Agency should request from the competent body to cancel the contract with the enterprise and return any kind of material assistance gained from the institution where the official person has a decision making post.

 

Article 16

Restrictions to the exercise of other activities in addition to the discharge of public functions

1. Senior official cannot be a manager or a member of managing bodies of profit-making and non-profit-making organizations, with the exception of political subjects and cases when such a position is dictated because of the function.

2. Senior official cannot exercise private functions such as: advocacy, notary, licensed expert, or consultant, agent or representative of the organizations defined under paragraph 1. of this Article.

3. Senior officials cannot actively exercise his/her ownership rights over shares or parts of capital of a commercial company, regardless of the field of activity.

 

Article 17

Restrictions for senior officials after termination of public functions

Senior official, whose public function is terminated, has no right within one (1) year to be employed or appointed to managing positions or to be involved in control of public or private enterprises, if his/her duties during the last two (2) years before the termination of public functions, have been directly connected to monitoring or controlling business activities of those enterprises.

 

Article 18

Agency Administrative Procedures for cases of the conflict of interest

1. Agency procedure is formally commenced upon the request of the senior official and with the approval of his/her manager.

2. Agency may initiate the procedure on bases of a notification of another person or on bases of anonymous information.

3. Agency shall inform the senior official about the initiation of administrative procedure and upon his/her request shall notify him/her about the facts possessed by Agency.

4. Agency procedure is confidential. Agency shall make known the final results of the conducted procedure only.

5. In case of reasonable doubts about the existence of a conflict of interest, Agency shall inform the senior official about violation of the provisions of this law committed by him/her.

6. Agency shall independently verify facts; whereas, upon the request of Agency, other institutions, among other competencies, are obliged to promptly supply the agency with all required facts and data.

7. If upon selection, appointment, or after the confirmation of the mandate, senior official keeps exercising an activity or a function which according to this law is not compatible with the new function, Agency shall inform the senior official and shall set a time frame whereby he/she must either quit this activity or give up from the public function.

8. In case when senior official, regardless warnings by Agency, keeps exercising activities and functions, which according to the present law are incompatible, Agency shall forward a request to the institution, where the senior official exercises his/her functions, demanding the initiation of the procedure for his/her dismissal.

9. Competent body, where senior official keeps exercising a function or an activity, which according to the present Law is incompatible, shall initiate the procedure for dismissal upon the request of the Agency.

10. When a Member of Parliament exercises activities that are incompatible to the present Law, Agency shall notify the Chairman of the Assembly and shall request initiation of the procedure against him/her.

11. Within a determined time frame Agency shall be notified by competent bodies about the measures.

12. All Agency decisions pertaining to the conflict of interest shall be published in the official web page of the Agency.

 

Article 19

Competencies of Agency pertaining to the Conflict of Interest

1. Agency, as a central responsible authority for implementation of this law deals with below listed tasks and responsibilities:

1.1. administers and improves policies and mechanisms for preventing and avoiding conflicts of interest;

1.2. provides professional and technical assistance, counsels and supports legal and sub legal initiatives taken by public institutions in order to prevent the conflict of interest;

1.3. provides recommendations to the Assembly of the Republic of Kosovo about the assessment of the draft laws that are related to the conflict of interest issues, upon requests of this institution;

1.4. strengthens capacities pertaining to the management of conflicts of interest in public institutions;

1.5. advises particular senior advisors, superiors and superior institutions upon their request about particular cases of the conflict of interest and other ethical issues related to them as well as for recording purposes of interests case by case;

1.6. provides opinions and takes other legal measures in order to prevent the conflict of interest and corruption in general.

 

Article 20

Sanctions for violations of the provisions of this Law

1. Any violation of obligations provided for by this Law, if it does not constitute a criminal offence, is considered a minor offence which is to be fined as follows:

1.1. for violations of Article 8 Paragraph 1, 2 and 6; Article 9; Article 11; Article 12 Paragraph 1, 2 and 3 Subparagraph 3.1 and 3.3; Article 13, Article 14 Paragraph 1, 2 and 5; Article 15 Paragraph 1, 2 and 3; Article 16 and Article 17 of this Law, senior officials shall be punished for minor offence with a fine in value of from five hundred (500) € up to two thousand five hundred (2500) €;

1.2. for violations of Article 14 Paragraph 3 and 4 and of Article 15 Paragraph 5 of this Law, trusted person shall be punished for minor offence with a fine in value of from seven hundred (700) € up to two thousand five hundred ( 2500) €.

1.3. for violations of Article 8 paragraph 3, 4 and 5 of this Law, manager or manager of institution shall be punished for minor offence with a fine in value of from one thousand (1000) € up to two thousand five hundred ( 2500) €.

2. For violation of obligations defined by this Law, senior public officials, managers or leaders of managing institutions apart from the fine may be punished by Court with other protective measures: prohibition of exercise of public functions in duration from three (3) months up to one year.

 

Article 21

Non- exclusion of other legal liabilities

1. Provisions of this law do not exclude disciplinary liability as well as material and criminal liability of senior officials according to applicable legislation.

2. Any time, when there are reasonable grounds to believe that violations of the provisions of this law contain elements of a criminal offence, Agency is obliged to file criminal reports to competent prosecutor’s office.

 

Article 22

Responsibility to monitor the implementation of this Law

Agency is central responsible authority to monitor the implementation of this Law.

 

Article 23

Final and Transitional Provisions

Upon entry into force of this Law, Law No. 02/L-133 on Prevention of Conflict of Interest in Discharge of Public Functions and Law No. 03/L-155 on Amending and Supplementing the Law No. 02/L-133 on Prevention of Conflict of Interest in Discharge of Public Functions shall be repealed.

 

Article 24

Entry into forceThis law shall enter into force fifteen (15) days after its publication in the Official Gazette of the Republic of Kosovo.

 

Law No. 04/L-051

31 August 2011

 

President of the Assembly of the Republic of Kosovo

Jakup KRASNIQI